ประวัติ
ปี พ.ศ. 2501 ม.จ. อธิพรพงศ์ เกษมศรี ผู้อำนวยราชการสถิติและนายชิน ชัยประภา ผู้ช่วยผู้อำนวยราชการสถิติแห่งสำนักงานสถิติกลาง ได้สนับสนุนให้ศาสตราจารย์ ดร. เกษม อุทยานิน คณบดีคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ติดต่อกับสภาประชากรแห่งนครนิวยอร์ค เพื่อส่งอาจารย์ไปศึกษาต่อด้านประชากรศาสตร์และกลับมาสอนในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
 
   
ม.จ. อธิพรพงศ์ เกษมศรี
ผู้อำนวยราชการสถิติสำนักงานสถิติกลาง
  ศาสตราจารย์ ดร. เกษม อุทยานิน
คณบดีคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  นายชิน ชัยประภา
ผู้ช่วยผู้อำนวยราชการสถิติ สำนักงานสถิติกลาง
 
ปี พ.ศ. 2505 มูลนิธิฟอร์ดส่งคณะทำงาน ซึ่งมีศาสตราจารย์ฟิลลิป เอ็ม เฮาเซอร์ เป็นหัวหน้าเข้าพบนายกรัฐมนตรี เพื่อเสนอให้ความช่วยเหลือด้านวิชาการ แก่หน่วยงานราชการไทย รวมทั้งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในการจัดตั้งศูนย์วิจัยและฝึกอบรมทางประชากรเมื่อมหาวิทยาลัยมีความพร้อม

ปี พ.ศ. 2508 คณะรัฐศาสตร์ร่างโครงการจัดตั้งศูนย์วิจัยและฝึกอบรมทางประชากร โดยคำแนะนำของศาสตราจารย์ฟิลลิป เอ็ม เฮาเซอร์ จากมหาวิทยาลัยชิคาโก ศาสตราจารย์อามอส เอช ฮอลี่ย์ จากมหาวิทยาลัยมิชิแกน ที่ปรึกษาทางวิชาการของสภาวิจัยแห่งชาติขณะนั้น นางสาวแพท ลอเรียต ที่ปรึกษาของสำนักงานสถิติแห่งชาติ และศาสตราจารย์บัณฑิต กันตะบุตร เลขาธิการสำนักงานสถิติแห่งชาติขณะนั้น โครงการนี้ได้รับความเห็นชอบจากที่ประชุมคณบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในการนี้สภาประชากรแห่งนครนิวยอร์ค ให้ทุนดำเนินการแรกเริ่ม จำนวน 1 ล้านบาท รวมทั้งส่งผู้เชี่ยวชาญมาเพื่อช่วยเหลือทางวิชาการ

วันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2509 นายกรัฐมนตรีมีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการที่ปรึกษา กรรมการบริหาร และเจ้าหน้าที่ของศูนย์วิจัยและฝึกอบรมทางประชากร เพื่อเริ่มดำเนินงานเป็นทางการ และมีที่ตั้งทำการอยู่ ณ “อาคารรัฐศาสตร์ 3” (อาคารเกษม อุทยานิน ในปัจจุบัน) และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้เสนอโครงการจัดตั้งศูนย์เป็นส่วนหนึ่งของแผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติระยะที่ 2 (พ.ศ. 2510-2514) โดยความเห็นชอบของสภาพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2513 ศูนย์วิจัยและฝึกอบรมทางประชากร ได้รับการยกฐานะตามพระราชกฤษฎีกา เป็นสถาบันประชากรศาสตร์ ถือเป็นสถาบันวิจัยแห่งแรกของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่มีฐานะเทียบเท่าคณะ ทำหน้าที่หลักในการวิจัย ฝึกอบรม และบริการชุมชนให้มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับประชากร นับเป็นการเริ่มต้นอย่างเป็นทางการของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในอันที่จะดำเนินการวิจัยควบคู่ไปกับการสอน และการบริการชุมชน ทำให้จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ปฏิบัติหน้าที่ของมหาวิทยาลัยอย่างสมบูรณ์ตามหลักสากล สถาบันแห่งนี้จึงเป็นรูปแบบตัวอย่างของการจัดตั้งสถาบันวิจัยต่างๆ ทั้งในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยอื่นๆ

ศาสตราจารย์ ดร. วิศิษฐ์ ประจวบเหมาะ ผู้อำนวยการคนแรกของสถาบันประชากรศาสตร์ผู้ล่วงลับ ได้ทำหน้าที่เป็นตัวจักรสำคัญในการขอทุนสนับสนุนจากแหล่งต่างๆ ได้แก่ รัฐบาลไทย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และองค์กรระหว่างประเทศ เพื่อก่อสร้าง อาคารสถาบัน 1 ซึ่งก่อสร้างเสร็จสิ้นในปี พ.ศ. 2518 เป็นที่ทำการใหม่ของสถาบันประชากรศาสตร์ และห้องสมุดคณะรัฐศาสตร์ ต่อมาอาคารหลังนี้ได้ขยายเพิ่มเติมจาก 2 ชั้น เป็น 4 ชั้น เพื่อใช้เป็นที่รวมของสถาบันวิจัย และศูนย์ต่างๆ ที่ทำงานด้านสังคมศาสตร์ ตามเจตนารมณ์ของศาสตราจารย์ ดร. วิศิษฐ์ ประจวบเหมาะ

ผู้ก่อตั้งศูนย์วิจัยและฝึกอบรมทางประชากร (ซึ่งต่อมาไดัรับการยกฐานะเป็นสถาบันประชากรศาสตร์) ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรักษาการผู้อำนวยการของศูนย์ฯ ตั้งแต่ พ.ศ. 2509-2513 และดำรงตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการคนแรกของสถาบัน ตั้งแต่ พ.ศ. 2513-2518

ศาสตราจารย์ ดร. วิศิษฐ์ ประจวบเหมาะ
 

ในการประชุมสภามหาวิทยาลัย ครั้งที่ 441 ในวันพฤหัสบดีที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2528 ที่ประชุมได้มีมติอนุมัติคำขอของสถาบันประชากรศาสตร์ให้เปลี่ยนชื่ออาคารสถาบัน 1 เป็น อาคารวิศิษฐ์ ประจวบเหมาะ เพื่อเป็นอนุสรณ์แด่ศาสตราจารย์ ดร. วิศิษฐ์ ประจวบเหมาะ ผู้บำเพ็ญประโยชน์อย่างยิ่งแก่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และประเทศชาติ ในปี พ.ศ. 2536 สถาบันประชากรศาสตร์ ได้ย้ายห้องสมุด หรือศูนย์สารสนเทศทางประชากรศาสตร์และฝ่ายวิจัยไปอยู่ ชั้น 2 และชั้น 8 ของอาคารประชาธิปก-รำไพพรรณี

เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2541 ได้มีพระราชกฤษฎีกา จัดตั้งวิทยาลัยประชากรศาสตร์ในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เนื่องจากในการกำหนดทิศทาง และวางนโยบายของประเทศ ให้เหมาะสมต้องอาศัยข้อมูล และองค์ความรู้ด้านประชากรศาสตร์ในแนวทางสหสาขาวิชาเป็นอย่างมาก จึงปรับเปลี่ยนสถานภาพของสถาบันประชากรศาสตร์ เป็นวิทยาลัยประชากรศาสตร์ เพื่อให้สามารถรองรับ และเพิ่มศักยภาพในการพัฒนาด้านการวิจัย และการให้การศึกษาตามหลักสูตรศิลปศาสตร์ สาขาวิชาประชากรศาสตร์ในระดับบัณฑิตศึกษา รวมทั้งเป็นแหล่งข้อมูลด้านประชากรศาสตร์ของประเทศ และระดับนานาชาติ

 
อดีตผู้อำนวยการสถาบันประชากรศาสตร์
  1. รองศาสตราจารย์ ดร. นิพนธ์ เทพวัลย์
    วาระที่ 1 : ปี พ.ศ. 2518-2522
    วาระที่ 2 : ปี พ.ศ. 2522-2527
  2. รองศาสตราจารย์ ดร. พิชิต พิทักษ์เทพสมบัติ
    ปี พ.ศ. 2527-2531
  3. รองศาสตราจารย์ ดร. ภัสสร ลิมานนท์
    ปี พ.ศ. 2531-2535
  4. ศาสตราจารย์ ดร. เกื้อ วงศ์บุญสิน
    ปี พ.ศ. 2535-2539
  5. รองศาสตราจารย์ ดร. ภัสสร ลิมานนท์
    ปี พ.ศ. 2539-2540
  6. รองศาสตราจารย์ ดร. วิพรรณ ประจวบเหมาะ
    ปี พ.ศ. 2540-2541
อดีตผู้อำนวยการวิทยาลัยประชากรศาสตร์
  1. รองศาสตราจารย์ ดร. วิพรรณ ประจวบเหมาะ
    วาระที่ 1 : ปี พ.ศ. 2541-2544
    วาระที่ 2 : ปี พ.ศ. 2544-2546
    รักษาการผู้อำนวยการ ปี พ.ศ. 2546-2547
  2. ศาสตราจารย์ ดร. ภัสสร ลิมานนท์
    ปี พ.ศ. 2547-2551
อดีตคณบดีวิทยาลัยประชากรศาสตร์
  1. รองศาสตราจารย์ ดร. วิพรรณ ประจวบเหมาะ
    ปี พ.ศ. 2551-2555
  2. ศาสตราจารย์ ดร. วรเวศม์ สุวรรณระดา
    ปี พ.ศ. 2555-2559
  3. ศาสตราจารย์ ดร. วิพรรณ ประจวบเหมาะ
    วาระที่ 1: ปี พ.ศ. 2559-2564
    วาระที่ 2: ปี พ.ศ. 2564-2567
คณบดีวิทยาลัยประชากรศาสตร์ (คนปัจจุบัน)
  • ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. รักชนก คชานุบาล 
    ปี พ.ศ. 2567-ปัจจุบัน